Pankreas Tümörlerinde Nükleer Tıp

Pankreas Tümörleri

Tedavinin merkezinde cerrahi ve onkoloji var;
nükleer tıp belirli aşamalarda devreye girer.

Pankreasta iki farklı tümör türü görülür: en sık rastlanan adenokarsinom ve daha nadir olan nöroendokrin tümörler. Bu iki hastalığın tedavisi birbirinden çok farklıdır; nükleer tıbbın rolü de buna göre değişir. Aşağıda, her birinin tedavi yolunda nükleer tıbbın nerede yer aldığını görebilirsiniz.

KISACA

İki farklı hastalıkAdenokarsinom ve nöroendokrin tümör (NET)

Nükleer tıbbın rolüNET’te tanı, takip ve tedavide; adenokarsinomda sınırlı ve çoğunlukla yeni

YöntemlerGa-68 DOTATATE PET, Lutesyum-DOTATATE, mikroküre, Fosfor-32 mikropartikül tedavisi

1 · İKİ FARKLI HASTALIK

“Pankreas kanseri” her zaman aynı hastalık değildir

Pankreas kanseri denince çoğunlukla adenokarsinom kastedilir. Pankreasın hormon üreten hücrelerinden gelişen nöroendokrin tümörler ise farklı davranır, farklı tedavi edilir ve nükleer tıbbın en etkili olduğu alanlardan biridir.

Pankreas adenokarsinomu

En sık görülen tür. Tedavinin temeli cerrahi ve kemoterapidir. Nükleer tıbbın yeri sınırlıdır; yeni seçenekler ileri evrelerde ve çoğunlukla araştırma aşamasındadır.

Pankreas nöroendokrin tümörü (NET)

Daha nadir görülür. Küratif tedavi cerrahidir; nükleer tıp tanıda, takipte ve yayılmış hastalığın tedavisinde önemli rol oynar.

2 · PANKREAS NÖROENDOKRİN TÜMÖRÜ

Evresine göre tedavi yolu

Pankreas nöroendokrin tümörlerinde küratif tedavi cerrahidir. Nükleer tıp, hastalığın yaygınlığını belirlemede, takipte ve yayılmış hastalıkta uygun koşullarda hedefe yönelik tedavide yer alır.

1Lokalize

Hastalık pankreasla sınırlı.

NÜKLEER TIPYerleşik

Ga-68 DOTATATE PET/BT

Evreleme ve somatostatin reseptör durumu.

STANDART

Cerrahi

Küratif tedavi.

NÜKLEER TIPYerleşik

Takip

Gerekli hastalarda PET/BT ile izlem.

→

2Metastatik

Hastalık karaciğer veya başka organlara yayılmış.

STANDART

Sistemik tedavi

Somatostatin analogları ve diğer ilaç tedavileri.

NÜKLEER TIPYerleşik

Lutesyum-DOTATATE (PRRT)

Reseptör pozitif, ilerleyen hastalıkta uygun koşullarda.

→ Lutesyum tedavisi

NÜKLEER TIPSeçilmiş hastalarda

Mikroküre (radyoembolizasyon)

Karaciğerde baskın hastalıkta, seçilmiş hastalarda.

→ Karaciğer tümörleri

3 · PANKREAS ADENOKARSİNOMU

Evresine göre tedavi yolu

Adenokarsinomun tedavisi hastalığın evresine göre planlanır. Nükleer tıp, erken evrede değil; ameliyat edilemeyen lokal ileri ve yayılmış hastalıkta yeni seçeneklerle devreye girer.

1Ameliyat edilebilir

Tümör pankreasta sınırlı, ana damarlara yayılmamış.

STANDART

Cerrahi

Temel ve küratif tedavi.

STANDART

Kemoterapi

Ameliyat öncesi ve/veya sonrası.

→

2Lokal ileri

Tümör ameliyat edilemiyor ama başka organlara yayılmamış.

STANDART

Kemoterapi (± radyoterapi)

Standart tedavi.

NÜKLEER TIPSeçilmiş hastalarda

Fosfor-32 mikropartikül tedavisi

Kemoterapiyle birlikte tümör içine uygulanan yeni bir seçenek.

↓ Fosfor-32 mikropartikül tedavisi nedir?

→

3Metastatik

Hastalık karaciğer veya başka organlara yayılmış.

STANDART

Kemoterapi

Standart tedavi.

NÜKLEER TIPAraştırma aşamasında

Araştırma aşamasındaki tedaviler

Tedaviye yanıt vermeyen hastalarda; yalnızca klinik çalışmalar kapsamında.

↓ Ayrıntılı bilgi

4 · LOKAL İLERİ HASTALIKTA

Fosfor-32 mikropartikül tedavisi nedir?

Fosfor-32 mikropartikül tedavisi, radyoaktif fosfor-32 içeren mikroskobik parçacıkların endoskopik ultrason eşliğinde doğrudan tümörün içine yerleştirildiği bir tedavidir. Parçacıklar yaydıkları beta radyasyonu ile tümörü içeriden etkiler.

Ameliyat edilemeyen, ancak başka organlara yayılmamış (lokal ileri) pankreas adenokarsinomunda, kemoterapiyle birlikte uygulanır.

Tedavinin amacı, tümörü küçülterek ameliyat edilebilir hâle getirmek ve böylece hastaya cerrahi tedavi şansı kazandırmaktır.

Onay durumu: Bu tedavi, Avrupa’da ve Türkiye’de ruhsatlı, onaylı bir tedavi yöntemidir. Ancak güncel durumda SGK geri ödeme kapsamında değildir.

AYRINTILI BİLGİPankreas Kanseri Tedavisinde Yeni DönemFosfor-32 mikropartikül tedavisini ayrıntılı anlatan yazımız

KİMLER İÇİNLokal ileri, ameliyat edilemeyen adenokarsinom

AMAÇTümörü küçülterek ameliyat edilebilir hâle getirmek

NASIL UYGULANIREndoskopik ultrasonla tümör içine

NEYLE BİRLİKTEKemoterapi ile birlikte

KANIT DÜZEYİSeçilmiş hastalarda

5 · SIK SORULAN SORULAR

Sık sorulan sorular

Pankreas kanserim var; nükleer tıp tedavisi alabilir miyim?

Bu, tümörün türüne ve evresine bağlıdır. Nöroendokrin tümörlerde nükleer tıp önemli bir yer tutarken, adenokarsinomda seçenekler sınırlıdır ve çoğu araştırma aşamasındadır. Karar, onkoloji ekibinizle birlikte verilir.

Nükleer tıp tedavisi ameliyatın yerini tutar mı?

Hayır. Her iki tümör türünde de ameliyat edilebilen hastalıkta temel tedavi cerrahidir.

6 · ARAŞTIRMA AŞAMASINDAAraştırma aşamasındaki tedaviler hakkındaKlinik çalışmalar · rutin kullanımda değil

Pankreas adenokarsinomu hücrelerinde yoğun bulunan bazı yapılar, yeni görüntüleme ve tedavi ajanlarının hedefi olmuştur. Bu tedaviler yalnızca klinik çalışma aşamasındadır.

Trivehexin PET: Pankreas tümör hücrelerindeki integrin αvβ6’yı gösteren, yüksek özgüllüğe sahip yeni bir PET ajanı.
Therahexin: Aynı hedefe yönelik, tedavi amaçlı radyoaktif ilaç; tedaviye yanıt vermeyen metastatik hastalıkta araştırılıyor.
FAPI PET ve tedavisi: Tümörü çevreleyen bağ dokusunu hedefleyen görüntüleme ve kemoterapi ile kombine tedavi yaklaşımları, araştırma aşamasında olan bir konudur.