Tiroid Kanserinde Nükleer Tıp

Tiroid kanseri tanısı aldınız. Bundan sonra neler olacak?

Tiroid kanseri, tedaviye en iyi yanıt veren kanserlerden biridir ve hastaların büyük çoğunluğu tedavi sonrasında uzun yıllar sağlıklı bir yaşam sürer. Bu rehberde tanıdan takibe kadar bütün süreci, radyoaktif iyot tedavisinin kimlere gerektiğini, nasıl hazırlanacağınızı ve tedavi sonrasında sizi ve sevdiklerinizi nasıl koruyacağınızı bulacaksınız.

Ön değerlendirme için başvurun Radyoaktif iyot gerekli mi?

TEK BAKIŞTA

Gör ve izleTiroid sintigrafisi, tüm vücut iyot taraması, SPECT/BT; gerektiğinde FDG veya DOTATATE PET/BT

Tedavi etRadyoaktif iyot (İyot-131); medüller kanserde ve seçilmiş özel durumlarda Lutesyum-DOTATATE

Radyoaktif iyot, aynı maddenin hem görüntüleme hem tedavide kullanıldığı ilk teranostik uygulamadır.

1 · DURUMUNUZ

Size en yakın durum hangisi?

Tiroid kanserinde her hastanın yolculuğu farklıdır. Kendinize en yakın durumu seçin; sizin için anlamlı olan bilgiye ve sayfalara doğrudan ulaşın.

TANI

Tiroidimde nodül var, kanser olabilir mi?

Nodüllerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ultrason, gerektiğinde tiroid sintigrafisi ve biyopsi ile değerlendirilir. Fazla çalışan (sıcak) nodüllerde kanser çok nadirdir.

Tanı süreci →

TANI

Biyopsi sonucum belirsiz ya da şüpheli geldi

Belirsiz sonuçlarda ameliyat ya da tekrar biyopsi kararı, nodülün özelliklerine göre endokrinoloji ve cerrahi ile birlikte verilir.

Tanı süreci →

CERRAHİ

Yeni tanı aldım, ameliyat olacağım

Tedavinin ilk adımı cerrahidir. Nükleer tıp genellikle ameliyattan sonra, patoloji sonucuna göre devreye girer.

Tanı ve tedavi →

KARAR

Ameliyat oldum, radyoaktif iyot gerekli mi?

Her hastaya gerekmez. Karar tümörün türüne, büyüklüğüne ve yayılımına göre verilir; düşük riskli birçok hastada ameliyat yeterlidir.

İyot kararı →

CERRAHİ

Tiroidimin sadece bir lobu alındı

Küçük ve düşük riskli tümörlerde tek lobun alınması çoğu zaman yeterlidir ve radyoaktif iyot gerekmez. Patoloji sonucuna göre nadiren tamamlayıcı ameliyat gerekebilir.

İyot kararı →

TEDAVİ

Radyoaktif iyot tedavisi önerildi

Hazırlık, tedavi günü ve sonrasında sizi ve yakınlarınızı korumak için uymanız gereken kuralları önceden öğrenin.

Radyasyon güvenliği →

TAKİP

Tedavimi aldım, takipteyim

Tiroglobulin, boyun ultrasonu ve gerektiğinde iyot taramasıyla düzenli izlenirsiniz. İlk değerlendirme genellikle 6–12 ay sonra yapılır.

Takip →

GÖRÜNTÜLEME

Tiroglobulin değerim yükseliyor

Tiroglobulin yükselmesi hastalığın tekrarladığını düşündürebilir. Tüm vücut iyot taraması, SPECT/BT ya da FDG PET/BT ile odak aranır.

Takip →

TEDAVİ

Boynumdaki lenf bezlerinde nüks var

Boyundaki nükslerde cerrahi çoğu zaman ilk seçenektir. Hastalığın iyot tutmasına göre radyoaktif iyot da planlanabilir.

İleri hastalık →

TEDAVİ

Akciğerde ya da kemikte yayılım var

İyot tutan uzak metastazlarda radyoaktif iyot tekrarlanabilir; doz, dozimetri ile kişiye özel planlanabilir.

Kişiye özel doz →

TEDAVİ

Hastalığım radyoaktif iyot tutmuyor

İyota dirençli hastalıkta FDG PET/BT yol gösterir. Tedavi seçenekleri tıbbi onkoloji ile birlikte değerlendirilir.

İleri hastalık →

GÖRÜNTÜLEME

Medüller tiroid kanserim var

Medüller tipte radyoaktif iyotun yeri yoktur. Yayılmış hastalıkta DOTATATE PET/BT ile hedef gösterilirse Lutesyum-DOTATATE değerlendirilebilir.

DOTATATE PET/BT →

AİLE

Gebeyim ya da çocuk sahibi olmak istiyorum

Gebelikte radyoaktif iyot verilmez. Tedaviden sonra kadınlarda genellikle 12 ay, erkeklerde birkaç ay beklenmesi önerilir.

Gebelik ve doğurganlık →

HEKİMLER İÇİN

Hekimim, hasta yönlendirmek istiyorum

Sevk kriterleri, gerekli belgeler ve iletişim bilgileri meslektaşlarımız için tek yerde.

Meslektaşlarımız için →

2 · TİROİD KANSERİ NEDİR?

Tiroid kanserinin türleri

Tiroid bezi boynun ön kısmında, kelebek şeklinde bir bezdir ve vücudun metabolizmasını düzenleyen hormonları üretir. Tiroid kanseri tek bir hastalık değildir: hangi hücreden kaynaklandığına göre farklı türleri vardır ve her türün seyri, tedavisi ve nükleer tıbbın rolü farklıdır.

Özellik	Papiller	Foliküler ve onkositer	Medüller	Anaplastik
Ne kadar sık?	En sık tür; tüm tiroid kanserlerinin yaklaşık %80–85'i	Yaklaşık %10–15	Yaklaşık %2–4	%2'den az; nadir
Seyri nasıl?	Genellikle yavaş ilerler; tedaviye çok iyi yanıt verir	Genellikle iyi seyirli; kan yoluyla uzak organlara yayılabilir	Tiroidin C hücrelerinden kaynaklanır; bir kısmı ailesel geçişlidir	Hızlı ilerler; acil ve çok yönlü tedavi gerekir
Radyoaktif iyot tutar mı?	Evet	Evet (onkositer tipte daha az)	Hayır	Hayır
Nükleer tıpta yol gösteren yöntemler	İyot taraması, SPECT/BT; iyot tutmayan hastalıkta FDG PET/BT	İyot taraması, SPECT/BT; FDG PET/BT	DOTATATE veya F-DOPA PET/BT; seçilmiş hastalarda Lutesyum-DOTATATE	FDG PET/BT ile evreleme

İyi haber: Tiroid kanserlerinin büyük çoğunluğu papiller ve foliküler tiptedir. Bu türlerde uygun tedaviyle hastaların büyük kısmı tamamen iyileşir ya da hastalık uzun yıllar kontrol altında kalır.

3 · TANI

Tiroid kanseri nasıl tanınır?

Tiroid kanseri çoğu zaman belirti vermez ve rastlantısal olarak fark edilen bir nodülün incelenmesi sırasında ortaya çıkar. Tanı süreci genellikle şu adımlarla ilerler:

Boyun ultrasonu

Nodülün büyüklüğü, yapısı ve şüpheli özellik taşıyıp taşımadığı değerlendirilir.

GÖRÜNTÜLEME

Tiroid sintigrafisi

TSH düşükse nodülün fazla çalışıp çalışmadığına bakılır. Fazla çalışan (sıcak) nodüllerde kanser çok nadirdir.

NÜKLEER TIP

İnce iğne biyopsisi

Şüpheli nodülden ultrason eşliğinde hücre örneği alınır.

BİYOPSİ

Ameliyat ve patoloji

Kesin tür, büyüklük ve yayılım ameliyattan sonra patoloji incelemesiyle belirlenir.

CERRAHİ

Risk değerlendirmesi

Patoloji sonucuna göre hastalığın tekrarlama riski hesaplanır ve sonraki adımlar planlanır.

KARAR

4 · TEDAVİ

Tedavinin temel taşları

Tiroid kanserinin tedavisi kişiye özeldir. Her hasta aşağıdaki tedavilerin hepsini almaz; hangi adımların gerektiğine hastalığın türü ve risk durumu karar verir.

TEDAVİ

Cerrahi

Tedavinin temelidir. Tümörün özelliklerine göre tiroidin bir lobu (lobektomi) ya da tamamı (total tiroidektomi) alınır; gerekirse boyundaki lenf bezleri de çıkarılır.

TEDAVİ

Radyoaktif iyot

Gereken hastalarda ameliyattan sonra verilir. Geride kalan tiroid dokusunu ve iyot tutan hastalık odaklarını hedef alır.

Kimlere gerekli? →

İLAÇ

Tiroid hormonu

Tiroidin tamamı alınan hastalar ömür boyu tiroid hormonu (levotiroksin) kullanır. Doz, hem hormon eksikliğini gidermek hem de tekrarlama riskini azaltmak için ayarlanır.

İZLEM

Aktif izlem

Çok küçük ve düşük riskli bazı papiller kanserlerde hemen ameliyat yerine düzenli ultrason takibi seçeneği değerlendirilebilir.

GÖRÜNTÜLEME

Düzenli takip

Tiroglobulin ölçümü, boyun ultrasonu ve gerektiğinde nükleer tıp görüntülemeleriyle hastalık yıllarca izlenir.

Takip nasıl yapılır? →

TEDAVİ

İleri seçenekler

Tekrarlayan ya da iyot tutmayan hastalıkta cerrahi, radyoterapi, ilaç tedavileri ve hedefe yönelik nükleer tıp tedavileri gündeme gelir.

İleri hastalık →

5 · RADYOAKTİF İYOT KARARI

Her hastaya radyoaktif iyot gerekmez

Radyoaktif iyot kararı, ameliyattan sonra hastalığın tekrarlama riskine göre verilir. Düşük riskli hastaların önemli bir kısmında ameliyat tek başına yeterlidir ve radyoaktif iyot gerekmez.

Özellik	Düşük risk	Orta risk	Yüksek risk
Örnek özellikler	Küçük, tiroide sınırlı, damar yayılımı olmayan tümörler	Tümörün tiroid dışına mikroskobik taşması, sınırlı sayıda lenf bezi tutulumu, agresif alt tipler	Tiroid dışına belirgin yayılım, çok sayıda ya da büyük lenf bezi tutulumu, uzak metastaz
Radyoaktif iyot	Çoğu zaman gerekmez	Kişiye özel karar; çoğu hastada önerilir	Önerilir
Amaç	—	Geride kalmış olabilecek hastalığı temizlemek	Hastalık odaklarını tedavi etmek

AMAÇ 1

Ablasyon

Ameliyattan sonra geride kalan sağlıklı tiroid dokusunun yok edilmesi. Böylece takipte tiroglobulin ölçümü çok daha güvenilir hale gelir.

AMAÇ 2

Adjuvan tedavi

Görüntülemede gösterilemeyen ama var olabilecek mikroskobik hastalığın temizlenmesi; tekrarlama riskini azaltır.

AMAÇ 3

Hastalık tedavisi

Lenf bezlerinde ya da akciğer, kemik gibi uzak organlarda bilinen hastalık odaklarının tedavisi; gerekirse tekrarlanır.

Karar birlikte verilir. Radyoaktif iyot gerekip gerekmediğine ve dozuna; patoloji raporunuz, ameliyat sonrası tiroglobulin değeriniz ve görüntüleme bulgularınız birlikte değerlendirilerek karar verilir.

6 · HAZIRLIK

Tedaviye nasıl hazırlanılır?

Radyoaktif iyotun etkili olabilmesi için tiroid hücrelerinin iyota "aç" olması gerekir. Hazırlık bu yüzden önemlidir. Size özel talimatlar ayrıca yazılı olarak verilir.

1
Düşük iyotlu diyetTedaviden yaklaşık 1–2 hafta önce başlanır ve tedaviden sonraki birkaç güne kadar sürer. Vücuttaki iyot azaldıkça tiroid hücreleri radyoaktif iyotu daha iyi tutar.
2
TSH'nın yükseltilmesiTiroid hücrelerini uyaran TSH hormonunun yüksek olması gerekir. Bunun iki yolu vardır: tiroid hormonu ilacının birkaç hafta kesilmesi ya da ilacı bırakmadan tedaviden önceki iki gün TSH iğnesi yapılması. Hangisinin uygun olduğuna hekiminiz karar verir.
3
İyotlu kontrast maddeye dikkatDamardan iyotlu ilaç verilerek yapılan tomografi ve anjiyografi gibi tetkikler vücudu iyotla doldurur. Bu tetkiklerden sonra tedavi genellikle 1–2 ay ertelenir. Planlanan tetkikleriniz varsa mutlaka haber verin.
4
İlaçlarınızı bildirinAmiodaron gibi bazı kalp ilaçları, iyot içeren vitaminler, takviyeler ve iyotlu antiseptikler tedaviyi etkileyebilir.
5
Gebelik ve emzirmeDoğurganlık çağındaki kadınlarda tedavi öncesi gebelik testi yapılır. Emziren annelerin, tedaviden yeterli süre önce emzirmeyi bırakması gerekir.

Diyet döneminde tüketebilecekleriniz

İyotsuz tuz
Taze et ve tavuk (ölçülü miktarda)
Yumurta beyazı
Taze sebze ve meyveler
Pirinç, makarna, bulgur
İyotsuz tuzla evde yapılmış ekmek
Bitkisel yağlar
Sütsüz çay ve kahve

Diyet döneminde kaçınmanız gerekenler

İyotlu tuz ve dışarıda hazırlanmış tuzlu yiyecekler
Balık, kabuklu deniz ürünleri ve deniz yosunu
Süt, yoğurt, peynir ve diğer süt ürünleri
Yumurta sarısı
Hazır ekmek ve unlu mamuller
Sucuk, salam gibi işlenmiş etler
Soya ürünleri
Kırmızı gıda boyası içeren ürünler, iyot içeren vitamin ve takviyeler

7 · TEDAVİ GÜNÜ

Tedavi günü ve hastanede kalış

Radyoaktif iyot tedavisi ağrısızdır ve tek bir kapsülün yutulmasından ibarettir. Asıl önemli olan, sonraki günlerde radyasyonun güvenli şekilde azalmasını beklemektir.

1
Kapsülün alınmasıAç karnına, su ile tek bir kapsül yutulur. Kapsülden sonra bir süre yemek yenmemesi istenir.
2
Özel tedavi odasıYüksek dozlarda, kendi banyosu olan ve radyasyona karşı korunmuş bir odada kalınır. Bu süre içinde ziyaretçi kabul edilmez.
3
Radyasyon ölçümleriVücudunuzdaki radyasyon düzenli olarak ölçülür. Radyoaktif iyotun büyük kısmı ilk iki gün içinde idrarla atılır.
4
TaburculukÖlçüm güvenli düzeye indiğinde, genellikle 1–3 gün içinde taburcu olursunuz. Evde uymanız gereken kurallar size yazılı olarak verilir.
5
Tedavi sonrası taramaTedaviden birkaç gün sonra tüm vücut taraması yapılır. Bu tarama, radyoaktif iyotun nereleri tuttuğunu göstererek hastalığın yaygınlığı hakkında değerli bilgi verir.

Düşük dozlarda: Bazı durumlarda düşük doz radyoaktif iyot yatış gerektirmeden, ayaktan verilebilir. Bu durumda evdeki kurallara daha da dikkatli uyulmalıdır.

8 · RADYASYON GÜVENLİĞİ

Tedaviden sonra sizi ve sevdiklerinizi korumak için

Radyoaktif iyot vücudunuzda birkaç gün kalır ve idrar, tükürük ve ter yoluyla atılır. İyot-131'in yarılanma süresi 8 gündür; ancak büyük kısmı ilk günlerde vücuttan atıldığı için en önemli dönem ilk günlerdir. Kurallara uyulduğunda çevrenizdekiler için risk çok düşüktür. Size özel süreler doza göre değişir ve taburculukta yazılı olarak verilir.

Yapmanız gerekenler

Bol su için ve sık sık idrara çıkın; radyoaktif iyot vücudunuzdan daha hızlı atılır
Tuvaleti oturarak kullanın, sifonu iki kez çekin ve ellerinizi iyice yıkayın
Mümkünse ayrı bir banyo kullanın
Havlu, bardak, çatal-bıçak gibi kişisel eşyalarınızı ayrı tutun; çamaşırlarınızı ayrı yıkayın
Diğer kişilerle aranızda mümkün olduğunca en az 1–2 metre mesafe bırakın
Size söylenen süre boyunca ayrı yatakta uyuyun
Tedavi belgenizi yanınızda taşıyın

Kaçınmanız gerekenler

Küçük çocuklar ve gebelerle yakın temas: kucağa almak, sarılmak, aynı yatakta uyumak
Öpüşmek ve yakın fiziksel temas (ilk günlerde)
Emzirmek
Yemek hazırlayıp başkalarıyla paylaşmak
İlk günlerde kalabalık ortamlarda ve toplu taşımada uzun süre bulunmak
Evcil hayvanlarınızla uzun süre yakın temas

EVDE

Ev yaşamı

Mümkünse evde ayrı bir odada kalın. Ev halkıyla kısa süreli ve mesafeli temas sorun oluşturmaz; uzun süre yan yana oturmaktan kaçının.

AİLE

Çocuklar ve gebeler

En hassas grup budur. Size söylenen süre boyunca küçük çocuklarla ve gebelerle yakın temastan kesinlikle kaçının; mümkünse çocuklar bu süreyi başka bir yerde geçirsin.

İŞ

İşe ve okula dönüş

Masa başı işlerde genellikle kısa bir süre sonra işe dönülebilir. Çocuklarla ya da gebelerle çalışıyorsanız bu süre daha uzundur; hekiminize mesleğinizi mutlaka söyleyin.

SEYAHAT

Yolculuk

Havalimanı ve sınır kapılarındaki dedektörler tedaviden sonraki haftalarda, hatta aylarda alarm verebilir. Tedavi belgenizi yanınızda bulundurun.

Neden bu kadar önemli? Radyoaktif iyot tiroid hücreleri dışında da kısa süreliğine vücutta dolaşır. Kurallar, bu kısa dönemde çevrenizdeki kişilerin gereksiz radyasyon almasını önlemek içindir. Kurallar zamanla gevşer ve kısa sürede normal yaşamınıza dönersiniz.

9 · YAN ETKİLER

Olası yan etkiler

Radyoaktif iyot tedavisi genellikle iyi tolere edilir. Yan etkilerin çoğu hafif ve geçicidir; uzun dönem yan etkiler daha çok yüksek ve tekrarlanan dozlarda görülür.

KISA DÖNEM

Bulantı

İlk bir iki gün hafif bulantı olabilir; gerekirse ilaçla kolayca kontrol edilir.

KISA DÖNEM

Boyunda hassasiyet

Geride kalan tiroid dokusuna bağlı olarak ilk günlerde boyunda hafif şişlik ve hassasiyet hissedilebilir.

KISA DÖNEM

Tükürük bezlerinde şişlik

Radyoaktif iyot tükürük bezlerinde de toplanabildiği için çene altında ve kulak önünde ağrılı şişlik olabilir.

KISA DÖNEM

Tat değişikliği

Yiyeceklerin tadı birkaç hafta farklı gelebilir; genellikle kendiliğinden düzelir.

UZUN DÖNEM

Ağız kuruluğu

Özellikle yüksek ve tekrarlanan dozlardan sonra kalıcı ağız kuruluğu gelişebilir. Diş sağlığına bu yüzden ayrıca özen gösterilmelidir.

NADİR

Gözyaşı kanalında tıkanma

Nadiren gözlerde sulanma şeklinde kendini gösterebilir; tedavi edilebilir bir durumdur.

NADİR

Kan değerlerinde düşüş

Yüksek dozlarda kan hücrelerinde genellikle geçici bir düşüş olabilir; takipte kontrol edilir.

ÇOK NADİR

İkincil kanser riski

Çok yüksek toplam dozlara ulaşan hastalarda bu risk çok az da olsa artar. Bu nedenle her doz dikkatle planlanır.

Yan etkileri azaltmak için: Bol sıvı alın, sık idrara çıkın ve ağız hijyeninize dikkat edin. Tükürük bezlerini uyarmak için ekşi şeker ya da sakız kullanımını hekiminizin önerdiği zamanlamaya göre yapın.

10 · TAKİP

Tedaviden sonra takip nasıl yapılır?

Tiroid kanseri yıllar sonra da tekrarlayabildiği için düzenli takip çok önemlidir. İlk değerlendirme genellikle tedaviden 6–12 ay sonra yapılır; sonrasında takip aralıkları tedaviye verdiğiniz yanıta göre belirlenir.

KAN TESTİ

Tiroglobulin

Tiroid dokusunun ürettiği bir proteindir. Tiroidi tamamen alınmış ve radyoaktif iyot almış hastalarda değerinin çok düşük olması beklenir; yükselmesi hastalığın tekrarladığını düşündürebilir. Anti-tiroglobulin antikoru ile birlikte değerlendirilir.

GÖRÜNTÜLEME

Boyun ultrasonu

Boyundaki lenf bezlerini ve tiroid yatağını değerlendirmek için en sık kullanılan yöntemdir.

NÜKLEER TIP

Tanısal iyot taraması

Gerekli görülen hastalarda düşük doz radyoaktif iyot ile tüm vücut taranır ve iyot tutan hastalık odağı olup olmadığına bakılır.

NÜKLEER TIP

SPECT/BT

İyot taramasında görülen bir odağın vücutta tam olarak nerede olduğunu gösterir; yanlış yorumları önler.

NÜKLEER TIP

FDG PET/BT

Tiroglobulin yüksek olduğu halde iyot taraması negatifse, iyot tutmayan hastalık odaklarını bulmak için kullanılır.

İLAÇ

TSH ve hormon dozu

Tiroid hormonu dozunuz, risk durumunuza göre belirlenen TSH hedefine göre düzenli olarak ayarlanır.

Özellik	Ne anlama gelir?	Sonraki adım
Mükemmel yanıt	Kanda ve görüntülemede hastalık izi yok	Takip aralıkları uzatılır; hormon dozu hafifletilebilir
Belirsiz yanıt	Kesin hastalık göstermeyen, sınırda bulgular	Düzenli takip; bulguların çoğu zamanla kaybolur
Biyokimyasal eksik yanıt	Görüntülemede odak yok ama tiroglobulin yüksek ya da yükseliyor	Yakın takip; gerekirse ek görüntüleme ve tedavi
Yapısal eksik yanıt	Görüntülemede gösterilen hastalık odağı var	Cerrahi, yeniden radyoaktif iyot ya da diğer seçenekler

11 · İLERİ HASTALIK

Hastalık tekrarlarsa ya da yayılırsa

Tekrarlayan ya da yayılmış tiroid kanserinde de pek çok etkili seçenek vardır. Tedavi, hastalığın iyot tutup tutmamasına ve türüne göre planlanır.

TEDAVİ

İyot tutan nüks ya da metastaz

Lenf bezlerinde, akciğerde ya da kemikte iyot tutan hastalıkta radyoaktif iyot tekrarlanabilir. Akciğer metastazları özellikle iyi yanıt verebilir. Uygun hastalarda cerrahi de değerlendirilir.

TEDAVİ

İyota dirençli hastalık

Hastalık iyot tutmuyorsa ya da iyota rağmen ilerliyorsa, radyoaktif iyot tekrarlanmaz. FDG PET/BT yol gösterir; ilaç tedavileri, cerrahi ve radyoterapi tıbbi onkoloji ile birlikte planlanır. Nadiren, iyot tutmayan ancak somatostatin reseptörü taşıyan seçilmiş papiller ya da foliküler tiroid kanserli hastalarda Lutesyum-DOTATATE tedavisi de değerlendirilebilir. Uygunluk DOTATATE PET/BT ile belirlenir.

TEDAVİ

Medüller tiroid kanseri

Kalsitonin ve CEA ile izlenir. Yayılmış hastalıkta DOTATATE ya da F-DOPA PET/BT ile hastalık gösterilir; hedef tutulumu belirgin hastalarda Lutesyum-DOTATATE değerlendirilebilir.

Lutesyum-DOTATATE →

DOZ

Kişiye özel doz

İleri hastalıkta radyoaktif iyot dozu, dozimetri çalışmasıyla kişiye özel olarak planlanabilir.

Dozimetri nedir? →

EKİP

Anaplastik tiroid kanseri

Hızlı ilerleyen bu türde radyoaktif iyotun yeri yoktur. Tedavi, onkoloji merkezlerinde acil ve çok yönlü olarak planlanır.

12 · GEBELİK VE DOĞURGANLIK

Gebelik, emzirme ve çocuk sahibi olmak

Tiroid kanseri tedavisi, çocuk sahibi olma planlarınıza genellikle engel değildir. Ancak radyoaktif iyot tedavisinin zamanlamasına dikkat edilmesi gerekir.

ÖNEMLİ

Gebelikte radyoaktif iyot verilmez

Gebelik radyoaktif iyot tedavisine engeldir. Bu nedenle doğurganlık çağındaki kadınlarda tedavi öncesi mutlaka gebelik testi yapılır.

EMZİRME

Emzirme

Radyoaktif iyot anne sütüne geçer. Emzirmenin tedaviden yeterli süre önce bırakılması gerekir; tedaviden sonra o bebek için emzirmeye devam edilmez.

KADINLAR

Gebelik planlaması

Tedaviden sonra gebelik için genellikle 12 ay beklenmesi önerilir. Bu süre, hormon dozunun da dengelenmesine fırsat verir.

ERKEKLER

Erkeklerde

Tedaviden sonra birkaç ay çocuk sahibi olmayı planlamamak önerilir. Çok yüksek toplam dozlar planlanan erkeklerde sperm dondurma seçeneği konuşulabilir.

UZUN DÖNEM

Doğurganlık

Bekleme süresinden sonra doğurganlık genellikle etkilenmez ve doğan bebeklerde ek bir risk görülmez.

GEBELİKTE TANI

Gebelikte tiroid kanseri

Tanı gebelikte konduysa, yavaş seyirli türlerde tedavi çoğu zaman doğumdan sonraya ertelenebilir. Karar, hekimlerinizle birlikte verilir.

13 · BAŞVURU

Ön değerlendirme için başvurun

Yanınızda getirmeniz gerekenler

Bu belgeler hazır olursa değerlendirme çok daha hızlı ilerler.

Patoloji raporu (tümör türü, büyüklüğü, lenf bezi durumu)
Ameliyat notu ve epikriz
Ameliyat sonrası TSH, tiroglobulin ve anti-tiroglobulin değerleri
Boyun ultrasonu ve diğer görüntüleme raporları
Kullandığınız ilaçlar ve son aylarda iyotlu kontrast madde ile tetkik yapılıp yapılmadığı
Daha önce radyoaktif iyot aldıysanız tarihleri ve dozları

RADYONÜKLİD TEDAVİ POLİKLİNİĞİ

İstanbul Tıp Fakültesi
Nükleer Tıp Anabilim Dalı

İç Hastalıkları Binası, -2. kat
Millet Cad. 34093 Fatih / İstanbul

+90 212 414 20 00
Dahili 32221 (poliklinik sekreterliği)

İletişim sayfasına git

14 · SIK SORULANLAR

Hastalarımızın en sık sorduğu sorular

Radyoaktif iyot tedavisi ağrılı mı?

Hayır. Tedavi, yutulan tek bir kapsülden ibarettir. İlk günlerde hafif bulantı ya da boyunda gerginlik hissedilebilir.

Her tiroid kanseri hastası radyoaktif iyot alır mı?

Hayır. Düşük riskli hastaların önemli bir kısmında ameliyat tek başına yeterlidir. Radyoaktif iyot kararı, patoloji sonucunuza ve risk durumunuza göre verilir.

Hastanede kalmam gerekir mi?

Doza bağlıdır. Yüksek dozlarda, radyasyon ölçümü güvenli düzeye inene kadar genellikle 1–3 gün özel olarak korunmuş bir odada kalınır. Düşük dozlar ayaktan verilebilir.

Ailem için radyasyon riski var mı?

Kurallara uyulduğunda risk çok düşüktür. En önemli nokta, size söylenen süre boyunca küçük çocuklar ve gebelerle yakın temastan kaçınmaktır.

Düşük iyotlu diyet neden gerekli?

Vücuttaki iyot azaldığında tiroid hücreleri radyoaktif iyotu çok daha iyi tutar ve tedavi daha etkili olur.

Tiroid hormonumu kesmem gerekecek mi?

Ya hormon birkaç hafta kesilir ya da hormonu kesmeden tedaviden önce iki gün TSH iğnesi yapılır. Hormon kesildiğinde geçici yorgunluk, üşüme ve halsizlik olabilir. Hangisinin uygun olduğuna hekiminiz karar verir.

Tiroid hormonunu ömür boyu mu kullanacağım?

Tiroidin tamamı alındıysa evet. İlaç, tiroidin üretemediği hormonun yerini tutar. Sadece bir lob alınan hastaların bir kısmında ilaç gerekmeyebilir.

Tedaviden sonra saçlarım dökülür mü?

Hayır. Radyoaktif iyot tedavisi, kemoterapi gibi saç dökülmesine yol açmaz.

Ne zaman işe dönebilirim?

Masa başı işlerde genellikle kısa bir süre sonra dönülebilir. Çocuklarla ya da gebelerle çalışıyorsanız bu süre uzar. Size özel süre taburculukta söylenir.

Tedaviden sonra çocuk sahibi olabilir miyim?

Evet. Kadınlarda genellikle 12 ay, erkeklerde birkaç ay beklenmesi önerilir. Bu süreden sonra doğurganlık genellikle etkilenmez.

Tiroid kanseri tekrarlar mı?

Hastaların büyük çoğunluğunda tekrarlamaz. Tekrarlasa bile çoğu zaman erken yakalanır ve başarıyla tedavi edilir; düzenli takibin önemi buradan gelir.

SGK karşılıyor mu?

Radyoaktif iyot tedavisi SGK tarafından karşılanır. Diğer tedavilerde geri ödeme koşulları ayrıca değerlendirilir.

MESLEKTAŞLARIMIZ İÇİN

Hangi hastaları yönlendirebilirsiniz?

Total tiroidektomi sonrası diferansiye tiroid kanseri: RAI kararı, ablasyon ve adjuvan tedavi
Baskılanmış ya da uyarılmış tiroglobulin yüksekliği, yapısal nüks
Uzak metastatik diferansiye tiroid kanseri; gerekirse dozimetri ile tedavi planı
RAI-refrakter hastalık şüphesi: FDG PET/BT değerlendirmesi
Metastatik medüller tiroid kanseri: DOTATATE PET/BT ve PRRT değerlendirmesi

Hasta özetini ve son görüntüleme raporlarını iletmeniz ön değerlendirmeyi hızlandırır. Poliklinik sekreterliği: +90 212 414 20 00, dahili 32221.

BİLMENİZ GEREKENLER

Kısaca tiroid kanseri

İyi seyirli
Tiroid kanserlerinin büyük çoğunluğu tedaviye çok iyi yanıt verir.

Kişiye özel tedavi
Her hastaya radyoaktif iyot gerekmez; karar risk durumuna göre verilir.

Önce güvenlik
Tedavi sonrası kurallara uyulduğunda çevredekiler için risk çok düşüktür.

Uzun süreli takip
Düzenli takip, olası bir tekrarın erken yakalanmasını sağlar.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı, kişisel durumunuza göre hekiminiz tarafından verilir.