Nöroendokrin tümörlerin (NET) çoğu, yüzeylerinde somatostatin reseptörü adı verilen yapıları yoğun olarak taşır. Galyum-68 DOTATATE, bu reseptörlere bağlanan ve çok az miktarda radyoaktif madde içeren bir ilaçtır. Tek bir çekimle tüm vücut taranır; karaciğer, lenf bezleri, kemikler ve diğer organlar birlikte değerlendirilir.
DOTATATE PET/BT, nöroendokrin tümörlerin tanısından takibine kadar farklı aşamalarda farklı sorulara yanıt verir.
Biyopsi ile nöroendokrin tümör tanısı konduktan sonra hastalığın yaygınlığını belirlemek için çekilir.
Örneğin karaciğerde metastaz bulunup kaynağı gösterilemeyen hastalarda, ince bağırsak ya da pankreastaki küçük birincil tümörü gösterebilir.
Ameliyat öncesinde başka hastalık odağı olup olmadığını göstererek cerrahi planın netleşmesine yardımcı olur.
Hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığını ya da tedaviye verdiği yanıtı değerlendirmek için kullanılır.
Tümörlerin reseptör taşıyıp taşımadığını ve ne kadar yoğun tuttuğunu göstererek tedaviye uygunluğu belirler.
Somatostatin reseptörü taşıyan diğer bazı tümörlerde de hastalığın yaygınlığını göstermek için kullanılabilir.
Nöroendokrin tümörlerde nükleer tıbbın bütün rolünü görmek için Nöroendokrin Tümörlerde Nükleer Tıp sayfasına bakabilirsiniz.
Somatostatin, vücutta doğal olarak bulunan bir hormondur. Nöroendokrin tümör hücrelerinin yüzeyinde bu hormonun bağlandığı reseptörler çok sayıda bulunur. DOTATATE, somatostatine benzeyen ve bu reseptörlere sıkıca bağlanan bir moleküldür.
Somatostatin reseptörüne bağlanan ve çok az miktarda radyoaktif madde (Galyum-68) taşıyan ilaç damar yolundan verilir.
Yaklaşık bir saat içinde ilaç, reseptör taşıyan tümör hücrelerinde birikir; vücudun geri kalanından büyük ölçüde atılır.
PET, ilacın biriktiği yerleri; BT ise bu yerlerin hangi organda olduğunu gösterir. İkisi birlikte değerlendirilir.
DOTATATE PET/BT'de kullanılan hedef ile Lutesyum-DOTATATE tedavisinin hedefi aynıdır. Bu yüzden PET görüntüsü, tedaviden kimin fayda görebileceğini önceden gösterir. Bu yaklaşıma teranostik denir.
Tümör odaklarının somatostatin reseptörü taşıyıp taşımadığını ve ne kadar yoğun tuttuğunu gösterir.
Belirgin tutulum gösteren hastalarda, aynı hedefe radyoaktif ilaç gönderilerek tedavi yapılır.
Lutesyum-DOTATATE tedavisi →Bu yöntemler birbirinin rakibi değil, çoğu zaman birbirini tamamlar.
| Özellik | DOTATATE PET/BT | FDG PET/BT | BT / MR |
|---|---|---|---|
| Neyi gösterir? | Somatostatin reseptörü taşıyan, genellikle yavaş seyirli tümörleri | Hızlı büyüyen, şeker tüketimi yüksek tümörleri | Organların yapısını ve tümörlerin boyutunu |
| Tüm vücut tek çekimde mi? | Evet | Evet | Genellikle bölgesel |
| Küçük odakları görme | Çok küçük odakları bile gösterebilir | Yavaş seyirli tümörlerde sınırlı | Boyuta bağlı |
| Öne çıktığı durum | İyi diferansiye NET, kaynak arama, Lutesyum-DOTATATE uygunluğu | Yüksek dereceli tümörler; DOTATATE ile birlikte değerlendirme | Karaciğer metastazlarında MR çok değerlidir |
* Yüksek dereceli tümörlerde DOTATATE ve FDG PET/BT birlikte çekilerek hastalığın farklı bölümleri hakkında bilgi alınabilir.
Tüm süreç genellikle 2–3 saat sürer. Neyle karşılaşacağınızı önceden bilmeniz için:
DOTATATE PET/BT raporunu hekiminiz, diğer tetkikleriniz ve klinik bilgilerinizle birlikte değerlendirir.
İlacın bir bölgede birikmesidir. Yoğun tutulum, o bölgede somatostatin reseptörü taşıyan tümör dokusu olabileceğini gösterir.
Hipofiz, dalak, böbrekler, sürrenal bezler ve pankreasın baş kısmı gibi bazı normal dokular da ilacı tutar. Raporlama bu normal tutulumlar dikkate alınarak yapılır.
Bazı nöroendokrin tümörler, özellikle hızlı büyüyenler, reseptörü az taşır. Bu durumda FDG PET/BT ek bilgi verebilir.
Uzun etkili iğneler genellikle kesilmez; çekim bir sonraki iğneden hemen önceye planlanır. Kısa etkili iğnelere çekimden önceki gün ara verilebilir. Hekiminiz size özel bilgi verir.
Genellikle açlık gerekmez. Bol su içmeniz önerilir.
Kullanılan radyasyon miktarı düşüktür ve kısa sürede vücuttan atılır. Çekimden sonra günlük hayatınıza dönebilirsiniz; aynı gün küçük çocuklar ve gebelerle uzun süreli yakın temastan kaçınmanız yeterlidir.
DOTATATE PET/BT, eski yöntem olan Octreoscan'e göre çok daha net görüntü verir, daha küçük odakları gösterebilir ve tek günde tamamlanır.
Gebelikte genellikle önerilmez. Emziriyorsanız mutlaka önceden bildirin; kısa süreli ara vermeniz gerekebilir.
Evet, uygun endikasyonlarda SGK tarafından karşılanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı, kişisel durumunuza göre hekiminiz tarafından verilir.