Prostat Kanserinde PSMA PET/BT

Prostat kanseri hücreleri vücutta nerede?
PSMA PET/BT bu soruya yanıt verir.

Çok az miktarda radyoaktif madde içeren ilaçlar sayesinde prostat kanseri hücrelerinin vücutta nerede bulunduğu yüksek hassasiyetle gösterilebilir. Tek bir çekimle tüm vücut taranır; lenf bezleri, kemikler ve diğer organlar birlikte değerlendirilir.

Ne zaman çektirilir?Çekim günü neler olur?

TEK BAKIŞTA

Ne gösterir?Prostat kanseri hücrelerinin vücuttaki yerini

Nasıl yapılır?Damar yolundan küçük bir enjeksiyon, yaklaşık 1 saat sonra tüm vücut çekimi

Ne işe yarar?Evreleme, nüksün yerini bulma, tedavi yanıtını izleme ve Lutesyum-PSMA'ya uygunluk

1 · NE ZAMAN?

Hastalığın farklı aşamalarında farklı sorulara yanıt verir

PSMA PET/BT her aşamada aynı amaçla çekilmez. Hangi soruya yanıt aradığımız, hastalığın hangi evrede olduğuna bağlıdır.

İLK TANI ANINDA

Yeni tanı, yüksek riskli hastalık

Özellikle yüksek riskli olduğu düşünülen hastalarda, kanserin prostat dışına yayılıp yayılmadığını değerlendirmek ve en uygun tedavi yöntemini seçmek için kullanılabilir.

YANIT ARADIĞI SORUKanser prostat dışına yayılmış mı?

TEDAVİ SONRASI

PSA yeniden yükseldiğinde

Ameliyat ya da radyoterapi sonrasında PSA değeri yeniden yükselmeye başlarsa, hastalığın nerede tekrarladığını erken dönemde göstererek tedavinin yeniden planlanmasına yardımcı olur.

YANIT ARADIĞI SORUHastalık nerede tekrarladı?

YAYILMIŞ HASTALIK

Metastatik prostat kanseri

Hastalığın yaygınlığını izlemek, tedaviye yanıtı değerlendirmek ve hedefe yönelik nükleer tıp tedavisinden fayda görebilecek hastaları belirlemek için kullanılabilir.

YANIT ARADIĞI SORUTedavi işe yarıyor mu? Lutesyum-PSMA'ya uygun muyum?

Hastalığınızın hangi aşamada olduğunu ve size uygun tüm seçenekleri görmek için: Prostat Kanserinde Nükleer Tıp

2 · NASIL ÇALIŞIR?

PSMA nedir, PSMA PET/BT nasıl çalışır?

PSMA (Prostata Spesifik Membran Antijen), prostat hücrelerinin yüzeyinde doğal olarak bulunan bir proteindir. Prostat kanseri hücrelerinde ise çok daha yoğundur. PSMA PET/BT, bu yoğunluğu hedef alan bir ilaçla kanser hücrelerini görünür kılar.

1. Enjeksiyon

PSMA'ya bağlanan ve çok az miktarda radyoaktif madde (Galyum-68) taşıyan ilaç damar yolundan verilir.

2. Hedefe bağlanma

Yaklaşık bir saat içinde ilaç, PSMA taşıyan kanser hücrelerinde birikir; vücudun geri kalanından büyük ölçüde atılır.

3. PET/BT çekimi

PET, ilacın biriktiği yerleri; BT ise bu yerlerin hangi organda olduğunu gösterir. İkisi birlikte değerlendirilir.

CİHAZLARIMIZ

Yeni nesil dijital PET/BT ile çekim

Çekimlerimiz son teknoloji dijital PET/BT cihazlarıyla yapılır. Yüksek çözünürlük, küçük odakların daha net görüntülenmesine yardımcı olur.

3 · GÖRÜNTÜLEMEDEN TEDAVİYE

Önce gör ve tespit et, sonra tedavi et

PSMA PET/BT'de kullanılan hedef ile Lutesyum-PSMA tedavisinin hedefi aynıdır. Bu yüzden PET görüntüsü, tedaviden kimin fayda görebileceğini önceden gösterir. Bu yaklaşıma teranostik denir.

GÖR VE TESPİT ET

PSMA PET/BT

Tümör odaklarının PSMA tutup tutmadığı ve hastalığın yaygınlığı belirlenir. Atom tedavisi kararından önce mutlaka yapılır.

TEDAVİ ET

Lutesyum-PSMA

Belirgin PSMA tutulumu olan uygun hastalarda, aynı hedefe yönelen ilaçla tedavi uygulanır.

Lutesyum-PSMA tedavisi →

4 · DİĞER YÖNTEMLER

Kemik sintigrafisi, BT ve MR'dan farkı

Bu yöntemler birbirinin rakibi değil; gerektiğinde birlikte kullanılır. Tablo, her birinin neyi gösterdiğini özetler.

Özellik	PSMA PET/BT	Kemik sintigrafisi	BT / MR
Neyi gösterir?	Prostat kanseri hücrelerini; lenf bezi, kemik ve organlarda	Yalnızca kemiklerdeki değişiklikleri	Organların yapısını; büyümüş lenf bezlerini ve kitleleri
Tüm vücut	Evet, tek çekimde	Evet, yalnızca kemikler	Genellikle belirli bölgeler
Küçük odaklar	Boyutu büyümeden önce gösterebilir	Kemikte belirgin değişiklik oluştuğunda	Boyut ya da yapı değişikliği gerektirir
Öne çıktığı yer	Evreleme, nüks araştırması, Lutesyum-PSMA uygunluğu	Günümüzde özel durumlarda*	MR: prostat bölgesinin ayrıntılı değerlendirmesi

* Kemik sintigrafisi geçmişte kemik yayılımının taranmasında sık kullanılırdı. PSMA PET/BT daha üstün olduğu için günümüzde daha seyrek tercih ediliyor.

5 · ÇEKİM GÜNÜ

Çekim günü adım adım

Tüm süreç genellikle 2–3 saat sürmektedir.

1
HazırlıkGenellikle açlık gerekmez. Bol su için; kullandığınız ilaçları bırakmayın.
2
Enjeksiyonİlaç damar yolundan verilir; ağrısızdır ve yan etki beklenmez.
3
Beklemeİlacın vücuda dağılması için yaklaşık 1 saat dinlenirsiniz.
4
ÇekimÇekimden hemen önce idrarınızı yaparsınız. PET/BT cihazında yaklaşık 20–30 dakika hareketsiz yatarsınız.
5
SonrasıGünlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz. Gün boyunca bol su için; küçük çocuklar ve hamilelerle uzun süreli yakın temastan kaçının.
6
RaporGörüntüler önceki tetkiklerinizle karşılaştırılarak raporlanır.

Yanınızda getirin

Önceki PET, MR, BT ve kemik sintigrafisi raporları ve görüntüleri (CD)
Tarihleriyle birlikte son PSA değerleri
Patoloji (biyopsi) raporu
Kullandığınız ilaçların listesi (özellikle hormon tedavileri)

6 · SONUÇLAR

Sonuçlar nasıl yorumlanır?

PSMA PET/BT raporu, klinik bilgileriniz ve diğer tetkiklerinizle birlikte değerlendirilir. Raporda sık geçen üç kavram:

"Tutulum" ne demek?

İlacın bir bölgede belirgin biriktiğini anlatır. Prostat kanserinde bu, çoğunlukla o bölgede PSMA taşıyan tümör hücreleri olduğunu gösterir.

Her tutulum kanser değildir

Tükürük bezleri, böbrekler gibi bazı normal dokular ve bazı iyi huylu durumlar da ilacı tutabilir. Bu yüzden görüntüler deneyimli bir nükleer tıp uzmanınca yorumlanır.

PSMA tutmayan hastalık

Nadiren bazı tümör odakları PSMA taşımaz. Böyle bir şüphe olduğunda hekiminiz FDG PET/BT gibi ek bir görüntüleme isteyebilir.

7 · SIK SORULANLAR

PSMA PET/BT hakkında sık sorulanlar

PSA değerim çok düşük; yine de çektirmeli miyim?

Düşük PSA düzeylerinde de nüksün yeri gösterilebilir. Ancak PSA yükseldikçe hastalığı saptama olasılığı artar. Çekimin zamanlamasını hekiminizle birlikte planlayın.

Hormon tedavisi alıyorum; ilaçlarımı bırakmam gerekir mi?

Hormon ilaçlarınızı bırakmanıza gerek yoktur. Kullandığınız tüm ilaçları mutlaka hekiminize bildirin; ilaçlarınızı kendi kendinize bırakmayın veya değiştirmeyin.

Aç gelmem gerekir mi?

Genellikle açlık gerekmez. Randevu sırasında size verilen talimatlara uymanız yeterlidir.

Radyasyon açısından güvenli mi?

Kullanılan radyoaktif madde miktarı çok azdır ve kısa sürede vücuttan atılır. Çekim günü küçük çocuklar ve hamilelerle uzun süreli yakın temastan kaçınmanız önerilir.

Kemik sintigrafisi yerine geçer mi?

PSMA PET/BT kemik yayılımını da gösterir ve çoğu durumda yeterli bilgi verir. Bazı durumlarda kemik sintigrafisi ya da MR ile birlikte değerlendirilir.

SGK karşılıyor mu?

Evet. PSMA PET/BT çekimi SGK tarafından karşılanmaktadır. Geri ödeme, SGK'nın belirlediği koşullar çerçevesinde uygulanır; ayrıntılı bilgiyi randevu sırasında alabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı, kişisel durumunuza göre hekiminiz tarafından verilir.