Alfa Tedavi ve Aktinyum Tedavisi

Kısa mesafede,
kanser hücresine çok güçlü bir darbe.

Alfa tedavi, alfa radyasyonu yayan radyoaktif maddelerle yapılan hedefe yönelik atom tedavisidir. Aktinyum-225 bugün bu alanda kullanılan en önemli ilaçtır; bu yüzden aktinyum tedavisi, alfa tedavinin en sık uygulanan biçimidir. Alfa radyasyonu yalnızca birkaç hücre ilerler, ama yol boyunca kanser hücresinin DNA'sında onarılması çok zor hasarlar oluşturur.

89Aktinit

225Ac

Aktinyum-225

Yarı ömür9,9 gün

Işınα

Enerji5,8–8,4 MeV

Menzil<0,1 mm

Nedir?Alfa radyasyonu yayan ilaçlarla yapılan hedefe yönelik tedavi

İlaçlarAktinyum-PSMA, Aktinyum-DOTATATE ve Radyum-223

Kimler için?İleri evre prostat kanseri, nöroendokrin tümörler ve kemik metastazlarında seçilmiş hastalar

1 · ALFA TEDAVİ NEDİR?

Atom tedavisinin en güçlü biçimi

Atom tedavilerinin çoğu beta radyasyonu yayan ilaçlarla yapılır. Alfa tedavide ise aynı akıllı moleküller, çok daha güçlü olan alfa radyasyonu yayan maddelerle birleştirilir.

Kısa menzil

Alfa parçacığı dokuda yalnızca birkaç hücre çapı kadar ilerler. Bu yüzden enerjisini hedefe çok yakın bırakır ve çevredeki sağlıklı dokuyu daha iyi korur.

Çok güçlü etki

Kısa yolunda bıraktığı enerji, beta radyasyonuna göre kat kat fazladır. Kanser hücresine ulaşan az sayıda alfa parçacığı bile hücreyi öldürmeye yetebilir.

Dirence karşı

Bu güçlü etki sayesinde, beta tedavileri de dahil olmak üzere diğer tedavilere yanıtı azalmış bazı hastalarda da etkili olabilir.

Alfa parçacığının DNA'ya ulaşmasını gösteren animasyon

2 · DNA'YA ETKİSİ

Neden bu kadar etkili? Çift zincir kırığı

Radyasyon, kanser hücresini DNA'sına zarar vererek öldürür. Beta radyasyonu çoğunlukla DNA'nın tek bir zincirini kırar ve hücre bu hasarı çoğu zaman onarabilir. Alfa radyasyonu ise iki zinciri birden kırar. Bu tür bir hasarı onarmak hücre için çok zordur ve hücre bölünemeden ölür.

3 · AKTİNYUM TEDAVİSİ

Aktinyum-225: alfa tedavinin en önemli ilacı

Aktinyum-225, kanser hücrelerini tanıyan akıllı moleküllere bağlanarak kullanılır. Prostat kanserinde PSMA'ya, nöroendokrin tümörlerde somatostatin reseptörüne bağlanan moleküllerle birleştirilir. Lutesyum tedavilerinde kullanılan hedeflerin aynısı kullanılır, ancak bu kez ilaç beta yerine alfa radyasyonu yayar.

Dört kat etki

Tek bir aktinyum atomu bozunurken art arda dört alfa parçacığı yayar. Bu, hücreye ulaşan her atomun çok güçlü bir etki oluşturması demektir.

Yaklaşık 10 günlük yarı ömür

Aktinyum-225'in yarı ömrü yaklaşık 10 gündür. Bu süre, ilacın tümöre ulaşıp etkisini göstermesi için yeterli zamanı sağlar.

Aynı hedef, farklı güç

Lutesyum-PSMA ile Aktinyum-PSMA aynı hedefe bağlanır. Fark, taşıdıkları radyasyonun türü ve gücüdür.

4 · HANGİ HASTALIKLARDA?

Uygulanan alfa tedaviler

Alfa tedaviler, hastalığın türüne göre farklı ilaçlarla yapılır. Ayrıntılı bilgi için ilgili sayfaya geçebilirsiniz.

AKTİNYUM-225

Aktinyum-PSMA

Hormon tedavisine dirençli ileri evre prostat kanserinde, PSMA hedefli alfa tedavisi.

Prostat kanserinde alfa tedavi →

AKTİNYUM-225

Aktinyum-DOTATATE

İleri evre, metastatik nöroendokrin tümörlerde somatostatin reseptörü hedefli alfa tedavisi.

Nöroendokrin tümörlerde alfa tedavi →

RADYUM-223

Radyum tedavisi

İleri evre prostat kanserinde kemik metastazlarına yönelik alfa tedavisi. Radyum kemik dokusuna doğal olarak yerleşir.

Radyum tedavisi →

5 · KİMLER İÇİN?

Kimler için gündeme gelir?

Alfa tedavi, her hasta için ilk seçenek değildir. Karar, hastalığın türü, daha önce alınan tedaviler ve hedef PET/BT görüntülemesinin sonuçlarına göre ekip tarafından verilir.

Özellik	Aktinyum-PSMA / Aktinyum-DOTATATE	Radyum-223
Hastalık	İleri evre prostat kanseri; ileri evre nöroendokrin tümörler	Kemiğe yayılmış prostat kanseri
Ön koşul	Hedefin PSMA ya da DOTATATE PET/BT'de gösterilmesi	Hastalığın ağırlıklı olarak kemikte olması, iç organlarda yayılım olmaması
Ne zaman?	Çoğunlukla diğer tedavilere, bazen Lutesyum tedavisine rağmen ilerleyen hastalıkta; seçilmiş hastalarda daha erken	Hormon tedavisine dirençli hastalıkta, ekip kararıyla
Nasıl verilir?	Damar yolundan, belirli aralıklarla kürler halinde	Damar yolundan, belirli aralıklarla kürler halinde

Önce gör, sonra tedavi et.Aktinyum tedavilerinden önce hedefin hastalıkta yeterince bulunduğu PSMA ya da DOTATATE PET/BT ile gösterilir. Böylece tedaviden fayda görebilecek hastalar önceden belirlenir.

6 · TEDAVİ SÜRECİ

Tedavi süreci ve olası yan etkiler

Uygulama

İlaç damar yolundan verilir. Tedavi belirli aralıklarla birkaç kür halinde planlanır; kür sayısı ve aralığı hastaya göre belirlenir.

Takip

Her kür öncesinde kan değerleri ve böbrek fonksiyonları kontrol edilir. Tedaviye yanıt, kan testleri ve PET/BT ile değerlendirilir.

Olası yan etkiler

Yorgunluk, bulantı ve kan değerlerinde düşüş görülebilir. PSMA hedefli tedavilerde ağız kuruluğu daha belirgin olabilir. Yan etkiler takipte yakından izlenir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı, kişisel durumunuza göre hekiminiz tarafından verilir.