Prostat Kanserinde Lutesyum Tedavisi
Prostat Kanserinde Lutesyum Tedavisi
PSMA hedefli, içeriden radyasyon:
Lutesyum-PSMA tedavisi.
Kemiğe veya lenf bezlerine yayılmış, hormon tedavisine dirençli prostat kanserinde, prostat hücrelerindeki PSMA proteinine bağlanan bir taşıyıcı molekül ile radyoaktif lutesyum-177 kanser hücrelerine taşınır. Beta ışınları tümörü içeriden etkiler.
Kimler için?PSMA PET/BT’de tutulum gösteren, hormon ve taksan tedavisine dirençli hastalar
Nasıl?Damar yoluyla; 6 haftada bir, 4–6 uygulama
SüreçAyaktan tedavi; uygulama yaklaşık 30 dakika
71Lantanit
177Lu
Lutesyum-177
Yarı ömür6,7 gün
Ort. β⁻ enerjisi0,13 MeV
Maks. doku menzili~2 mm
Yayılan ışınβ⁻ + γ
1 · PSMA VE LUTESYUM-PSMA NEDİR?
PSMA hedefli bir taşıyıcı ile radyasyon
PSMA (Prostata Spesifik Membran Antijen), prostat hücrelerinin yüzeyinde doğal olarak bulunan bir proteindir. Prostat kanseri hücrelerinde normal hücrelere göre çok daha yoğun bulunur; kemik ve lenf bezi metastazlarında da yüksek yoğunlukta görülür. Bu nedenle hem görüntüleme hem tedavi için ideal bir hedeftir.
Lutesyum-PSMA tedavisinde, PSMA’ya bağlanan bir taşıyıcı molekül, Nükleer Tıp laboratuvarında radyoaktif lutesyum-177 ile birleştirilir. Hastaya verildiğinde ilaç PSMA taşıyan hücrelere yönelir ve beta ışınları bu hücreleri zamanla yok eder.
2 · NASIL ÇALIŞIR?
Hedefe giden, radyasyonunu içeriden veren ilaç
Hedef: PSMA
Taşıyıcı molekül yalnızca PSMA taşıyan hücrelere bağlanır; tüm vücut değil, hastalıklı alanlar ışınlanır.
Beta ışınları
Lutesyum-177’nin beta ışınları birkaç milimetrelik bir alanda etkilidir; çevredeki sağlıklı dokuya etkisi sınırlıdır.
Kemoterapiye göre
Kemoterapiye kıyasla daha az sistemik yan etki görülür; yine de kan değerleri ve tükürük bezleri yakından izlenir.
3 · KİMLER İÇİN?
Hangi hastalarda uygulanır?
Lutesyum-PSMA tedavisi, PSMA PET/BT’de hastalığı yeterince PSMA tutan, hormon tedavisine ve en az bir taksan (kemoterapi) tedavisine dirençli hale gelmiş ileri evre prostat kanserli hastalarda kullanılır. Tedavi kararı onkoloji ekibiyle birlikte verilir.
PSMA PET/BTTüm hastalık odaklarında yeterli PSMA tutulumu
ÖNCEKİ TEDAVİLERHormon tedavisi ve taksan denemesi
KAN DEĞERLERİKemik iliği rezervinin yeterli olması
BÖBREK VE KARACİĞERHer uygulamadan önce kontrol
Uygun olmayabilecek durumlar: Gebelik ve emzirme, PSMA tutulumunun yetersiz olduğu hastalık, ileri böbrek yetmezliği ve kemik iliğinde ciddi baskılanma. Yaygın kemik metastazında radyum tedavisi gibi alternatifler de değerlendirilir.
4 · TEDAVİ SÜRECİ
Değerlendirmeden takibe adım adım
Tedavi ayaktan yapılır; her uygulama arasında 6 hafta bulunur. Yeşil işaretli adımlar Nükleer Tıp bölümünde yapılır.
- Değerlendirme NÜKLEER TIP
PSMA PET/BT, kan testleri ve böbrek-karaciğer fonksiyonları incelenir; tedavi kararı birlikte verilir.
- Uygulama NÜKLEER TIP
İlaç damar yoluyla yaklaşık 30 dakikada verilir. Tuvalete ve idrara özen gösterilmesi gibi radyasyon güvenliği önerileri anlatılır.
- 6 haftada bir, 4–6 kez NÜKLEER TIP
Her uygulamadan önce kan sayımı yapılır; gerekirse uygulama ertelenir.
- Takip
Ağrı, kan testleri ve görüntüleme ile yanıt izlenir. PSA tek başına yanıtı her zaman yansıtmaz.
5 · YAN ETKİLER VE SONRASI
Tedaviden sonra neler beklenir?
En sık görülen yan etkiler ağız kuruluğu, yorgunluk ve bulantıdır. Kan değerlerinde, özellikle trombosit ve beyaz kürede geçici düşüş görülebilir; bu nedenle takip kan testleriyle sürdürülür.
Lutesyum-PSMA; tükürük bezleri, gözyaşı bezleri ve böbrek gibi PSMA taşıyan normal dokularda da düşük düzeyde radyasyon verir. Bu nedenle bu organlar tedavi boyunca izlenir.
SIK GÖRÜLENAğız kuruluğu, yorgunluk, bulantı
KAN DEĞERLERİGeçici düşüş; düzenli kontrol
RADYASYON GÜVENLİĞİİlk günlerde tuvalet hijyeni ve size verilecek önlemler
8 · BİLİMSEL KANIT
Öne çıkan çalışmalar
VISION · mCRPC
8,7 vs 3,4 ay
Radyolojik progresyonsuz sağkalım (medyan)
Hormon ve taksan tedavisine dirençli, PSMA pozitif 831 hastalık randomize çalışmada Lu-PSMA-617 standart tedaviye eklendiğinde radyolojik progresyonsuz sağkalım (HR 0,40) ve genel sağkalım (medyan 15,3 vs 11,3 ay; HR 0,62) anlamlı biçimde uzadı. Derece 3 ve üzeri yan etkiler daha sık görüldü (%52,7 vs %38,0); yaşam kalitesi kötüleşmedi.
Sartor O, et al. N Engl J Med 2021 →9 · SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Kaç kez uygulanır?
Genellikle 6 haftada bir, 4–6 kez uygulanır. Sayı, yanıta ve yan etkilere göre onkoloji ekibiyle belirlenir.
Hastanede kalmam gerekir mi?
Hayır. Uygulama yaklaşık 30 dakika sürer; genellikle aynı gün evinize dönersiniz.
Kemoterapi alıyorsam ne olur?
Kemoterapi planı tedavi öncesinde onkoloji ekibiyle birlikte düzenlenir. Hangi tedavilerin birlikte uygulanacağına birlikte karar verilir.
Ağız kuruluğu kalıcı olur mu?
Çoğu hastada zamanla azalır. Tükürük bezlerini korumak için bol sıvı ve şekersiz sakız gibi önlemler önerilir.
Radyum-223’ten farkı nedir?
Radyum-223 yalnızca kemikteki hastalığı hedefler ve alfa ışını yayar. Lutesyum-PSMA, PSMA taşıyan tüm hastalık odaklarını hedefler ve beta ışını yayar.
İLGİLİ SAYFAKemik metastazlarında radyum tedavisiİLGİLİ SAYFAAktinyum-PSMA tedavisiGÖRÜNTÜLEMEPSMA PET/BTBLOGRadyum, Lutesyum ya da Aktinyum?
Prostat kanserinde Lutesyum-PSMA tedavisi hakkında bilgi ve randevu
Radyonüklid Tedavi Polikliniği · İstanbul Tıp Fakültesi · Santral +90 212 414 20 00 (dahili 32221)
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz.
Tüm hakları saklıdır. © 2026 Kullanım Koşulları | KVKK